Η Φόνισσα

by theelfatbay on 17 Μαρτίου 2012

Έχω ξαναπεί ότι δεν μου αρέσει η ελληνική λογοτεχνία· πλην ελαχίστων εξαιρέσεων την θεωρώ ξένη προς στα δικά μου βιώματα, πληκτική· όλη αυτή η ηθογραφία, τα ονόματα της υπαιθριακής χλωρίδας, οι νουβέλες που βρίθουν στοιχειών κι οθωμανικών καταλοίπων σε συμπεριφορές κι σκέψεις, οι ορθόδοξες αναφορές κι το μπόλιασμα με την καταπιεσμένη καθημερινότητα των ηρώων· εχθές, στο θέατρο οδού Κεφαλληνίας, με την Μπέττυ Αρβανίτη πρωταγωνίστρια στην Φόνισσα του κοσμοκαλόγερου Παπαδιαμάντη, με την βοήθεια πέντε νέων ηθοποιών που αποτελούν τον τραγικό σημερινό χορό της Ελλάδας, με την σχεδόν απόκοσμη σκηνοθεσία του Στάθη Λιβαθινού, μου αποκαλύφθηκε ένας συγγραφέας με γλαφυρή γλώσσα, ζωγραφική δεινότητα συναισθημάτων, λέξεις που φλερτάρουν με την σύγχρονη ορολογία της επιστήμης της εγκληματολογίας.

Η κ. Αρβανίτη ενσαρκώνει την Φραγκογιαννού, μια γυναίκα που διήγε βίον πάντα κάτω από την σκέπη των άλλων· σκληρή στην όψη, φορτωμένη με καταπίεση κι φεμινιστικό οίστρο στις απαρχές του εικοστού αιώνα, γεμάτη μαντζούνια και βότανα από την μάγισσα μάνα της, σκληρή κι έμπλεη ψυχοπαθολογικής θεόπνευστης χάρης αφού οι δολοφονίες των χαριτωμένων κι αυθάδικων κοριτσιών παίρνουν διαστάσεις άκρατης κι λυσαλλέας δικαιοσύνης από την πλευρά της φόνισσας, η οποία δεν έχει κανέναν φραγμό κι κανένα όριο αφού είναι σίγουρη για το δίκαιον των πράξεών της, μπερδεμένη κι φανατικά ολοκληρωμένη ψυχή τε κι σώματι από τις αποτρόπαιες πράξεις της, σίγουρη ότι πράττει ένα δύσκολο κι θλιβερό καθήκον, ενθυμούμενη τα δικά της βιώματα, το ειδικό βάρος που φέρει μια γυναίκα στη ζωή κι στον χρόνο, στους μικρόνοες άντρες που προτιμούν γιους.

Μου έκαναν εντύπωση οι πέντε ηθοποιοί που πλαισιώνουν την φόνισσα· μίσχοι που ξετυλίγονται σταδιακά κι πλημμυρίζουν ταλέντο, Λίλλυ Μελεμέ, Λουκία Μιχαλοπούλου, Παναγιώτης Παναγόπουλος, Χάρης Χαραλάμπους, Τζίνη Παπαδοπούλου (γλυκύτατη, με απότομες κι στακάτες αλλαγές ρόλων, η ομορφότερη γυναικεία υγρή φωνή στο θεατρικό σανίδι σήμερα κατά την γνώμη μου πάντα), αποτελούν την φωνή της λογικής, της έκπληξης, της έκρηξης, της απορίας κι της χαράς του ιστοριοδίφη που ανακαλύπτει μέσα από το κείμενο του Παπαδιαμάντη, τις εμμονές του, την σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης ιδιοσυστασίας, την τρέλα, ναι, ιδίως την τρέλα η οποία κατέχει την αλήθεια της ψυχολογίας κι όχι το αντίθετο, θέλω να σταθώ σε αυτούς τους ηθοποιούς, στους νεαρούς συνεχιστές του ελληνικού θεάτρου, παιδιά με όρεξη, υπομονή, γεμάτα λάμψη κι καλλιτεχνικό ήθος (ακούγεται τετριμμένο αλλά πιστέψτε με, δεν είναι).

Την κ. Αρβανίτη άρχισα να την παρακολουθώ από την «Εβριάνα» κι φυσικά είμαι ο τελευταίος που θα μιλήσει για την ικανότητά της να ερμηνεύει με αυτήν την αδιόρατη βαρύτητα που την διακατέχει, απαιτητικούς ρόλους που την αποκολλούν από την συνήθη νόρμα του παιξίματος, δεν διστάζει να τσαλακωθεί, να ασχημύνει, να φωνάξει, να πετάξει σάλια απόγνωσης για την ματαιότητα της ύπαρξης, την απύθμενη σκληρότητα της ανθρώπινης σκέψης, για τα όνειρα που παραμένουν παγωμένα, για την εύθραστη παιδικότητα που έχει λεκιαστεί από τον κουτοπόνηρο βίο κι τις συνθήκες της ζωής, είναι από τις λιγοστές πλέον ηθοποιούς που χαίρεσαι να παρακολουθείς αφού δεν έχει ίχνος φιλαρέσκειας πάνω στη σκηνή, παίζει με μια κινούμενη άμμο η οποία παραλίγο να την τραβήξει μέσα της, στο έργο παρελαύνουν βασανισμένοι λογισμοί, ψυχανάλυση, τραγικές φιγούρες ζωής, σκληρότητα, απάθεια, μόνιμες πληγές σαν τατού ζωγραφισμένες.

Δεν πιστεύω σε «ρόλους ζωής». Ο ηθοποιός μέχρι να ξεψυχήσει πάνω στη σκηνή, σε κάθε έργο κι ρόλο, πετά το δικό του, κατάδικό του σακί στους θεατές, θυμώνει κι ακκίζεται με την ίδια την ζωή η οποία ανατρέπει συνεχώς δεδομένα κι κανόνες εύρυθμης λειτουργίας μεταξύ ανόμοιων ψυχισμών. Το μόνο που απομένει να πω είναι ότι η κ. Αρβανίτη είναι η ίδια η Φόνισσα. Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο.

Likes(0)Dislikes(0)

4 Σχόλια to “Η Φόνισσα”

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *